Krótka odpowiedź

Mała grupa to każde dziecko zauważone. Trener widzi, jak Maciek ustawia stopę przy podaniu. Wie, że Kacper zaczął się garbić po porażce w sobotę. Pamięta, że Antek przyszedł zmęczony, bo ma sprawdzian w poniedziałek. W dużej grupie tego nie ma. Trener fizycznie nie nadąża, a połowa dzieci ćwiczy z błędami, których nikt nie poprawi. Po roku takich treningów masz utrwalone złe nawyki, które potem trzeba odkręcać latami. Sam patrzyłem, jak ośmiolatek po dwóch sezonach w grupie 18-osobowej musiał uczyć się podania od zera, bo robił to czubkiem buta.

Matematyka uwagi trenera

Liczyłem to ostatnio na kartce, w przerwie meczu Korony, i wyszło mi tak. Standardowy trening trwa 90 minut. Z tego mniej więcej 70 minut to faktyczne ćwiczenie (reszta idzie na rozgrzewkę, przerwy na wodę, zakończenie). Te 70 minut musi się rozłożyć na wszystkie dzieci.

Grupa 6 dzieci. Teoretycznie 11 minut wyłącznej uwagi na każdego (70 podzielone przez 6). Realnie? Trener widzi prawie wszystkich przez cały czas, koryguje na bieżąco, zna imiona po pierwszym treningu.

Grupa 12 dzieci. Wychodzi 5,8 minuty na dziecko. Tylko że to teoria z kalkulatora. W praktyce człowiek ma jeden zestaw oczu i widzi maks 3–4 dzieci naraz podczas ćwiczenia. Reszta robi co chce. Korekt wychodzi może dwa razy mniej niż w szóstce.

Grupa 18 dzieci. 3,9 minuty na dziecko. Tu już nie ma ściemy: trener przestaje być nauczycielem techniki, a staje się organizatorem zabawy. Sam to widziałem na jednym z osiedlowych treningów w Kielcach. Pan był sympatyczny, dzieciaki się świetnie bawiły, ale nikt nikogo niczego nie nauczył.

Co konkretnie traci dziecko w dużej grupie

Korekty techniczne

Pierwszy kontakt z piłką. Ustawienie nogi przy podaniu. Przeniesienie ciężaru ciała przy strzale. Wszystko to wymaga oka trenera na konkretnym dziecku w konkretnej sekundzie. W dużej grupie zdecydowana większość błędów technicznych przechodzi niezauważona. Dziecko je utrwala, bo mózg uczy się tego, co powtarzasz, niezależnie od tego, czy robisz dobrze, czy źle. Po roku masz wykrzywiony wzór ruchowy do odkręcania.

Indywidualną komunikację

„Maciek, podanie z wewnętrznej strony stopy, nie z czubka, pokażę ci jeszcze raz". Brzmi banalnie? Pewnie tak, ale takich momentów nie da się stworzyć w piętnastoosobowej grupie. Trener wtedy mówi do całej grupy, nie do jednostek. Maciek z mojej obserwacji na treningu próbnym u Czaji powiedział wprost: „w starej szkółce pan nigdy nie zwracał się do mnie po imieniu". Ośmiolatek. Po prostu.

Czas z piłką

W dużej grupie trener musi ustawiać dzieci w długie kolejki do ćwiczeń. „Ustaw się tu, czekaj, twoja kolej". Pani Kasia, mama Antka, mówiła mi ostatnio, że jej syn wracał z treningów w starej szkółce i opowiadał głównie o tym, jak długo stał w kolejce. W małej grupie przestoju jest minimum, piłka prawie cały czas jest pod nogą.

Mentalność boiskową

Pewność siebie. Radzenie sobie z porażką. Koncentracja, kiedy mecz źle idzie. Tego nie nauczysz, jeśli trener nie zna dziecka. Nie wie, że ono akurat ma trudny okres w szkole. Że starszy brat się z niego nabija. Że ostatnio przestało odzywać się w szatni. W grupie osiemnastoosobowej trener fizycznie nie ma jak tego wyłapać. A to jest często ważniejsze niż technika.

Co mówi UEFA

Wytyczne UEFA Elite Youth, czyli najnowszy program metodyczny dla młodzieży, mówią jasno: maksymalnie 8 zawodników na trenera w grupach U6–U12. Polskie kluby z licencją UEFA Elite Youth (Legia, Lech, Górnik, dosłownie kilka) trzymają się tego rygoru. I efekt widać. Ich juniorzy są systematycznie lepsi technicznie niż rówieśnicy z mniejszych klubów.

My idziemy o krok dalej i ograniczamy do 6. Czaja, który ma licencję UEFA A Elite Youth i staże w Red Bull Salzburg oraz w Fulham, mówi prosto: różnica między 8 a 6 jest większa niż większość rodziców sobie wyobraża. A on wie, bo pracował w obu modelach.

Dlaczego polskie szkółki mają duże grupy

Odpowiedź jest brutalna i nudna jednocześnie: matematyka biznesu. Im więcej dzieci na trenera, tym wyższy zysk netto z jednego treningu. Szkółka z 15 dziećmi po 200 zł miesięcznie wyciąga 3000 zł z grupy. Szkółka z 6 dziećmi po 400 zł wyciąga 2400 zł. Z punktu widzenia właściciela większa grupa po prostu wygrywa, mimo że jakość szkolenia jest o połowę niższa.

Większość szkółek wybiera ten wariant. Rodzic patrzy na cenę za miesiąc, a nie na efektywność treningu w przeliczeniu na dziecko. Powiem szczerze, sam się tym irytuję. Bo wystarczy zadać jedno pytanie i pułapka się rozsypuje.

Praktyczne pytanie do każdej szkółki

„Ile dzieci ma jeden trener w grupie, do której zapisalibyście moje dziecko?"

Tyle. Naprawdę nie potrzebujesz nic więcej żeby zweryfikować szkółkę w Kielcach czy gdziekolwiek indziej. Odpowiedź mówi wszystko:

  • 4–8: bardzo dobry standard, pytaj dalej o szczegóły
  • 9–12: standardowy poziom, akceptowalny, ale spodziewaj się przeciętnych efektów
  • 13–18: już za dużo, będzie chaos
  • 19+: to nie szkółka, to przedszkole sportowe, uciekaj
  • „Nie pamiętam" lub „zależy": czerwona flaga, nie potrafią odpowiedzieć na podstawowe pytanie
U nas: max 6 dzieci na trenera

Świadomy wybór, który kosztuje więcej, ale daje dziecku to, czego większość szkółek nie może dać. Pełne zauważenie i indywidualne korekty.

Zobacz program szkółki

Podsumowanie

Liczba dzieci na trenera to najważniejszy parametr jakości szkółki. Ważniejszy niż licencja trenera. Ważniejszy niż lokalizacja. Ważniejszy niż cena bazowa. Dziecko trenujące rok w grupie 6-osobowej zrobi większy postęp niż przez 3 lata w grupie 18-osobowej. Tu nie ma ściemy, to po prostu matematyka uwagi pomnożona przez czas.

Pytaj wprost. Sprawdzaj na treningu próbnym (zabierz telefon, policz dzieci, nikt cię nie zje). Jeśli liczby nie zgadzają się z tym, co usłyszałeś przez telefon, to znak, że szkółka ściema również w innych obszarach. A jak zgadzają się, to znalazłeś dobre miejsce. Tak po prostu.

Zobacz także